Fotografie :: cursus :: de lens en de cropsensor

De verzameling artikelen / blogposts is bedoeld om uit te groeien tot een (basis)cursus fotografie.
Deze keer staan we stil bij de relatie cropsensor en lens

Objectief en de crop-sensor

Elke digitale camera heeft een sensor, maar niet alle sensoren zijn even groot. De meeste ‘betaalbare’ camera’s hebben een digitale sensor die kleiner is dan het ouderwetse negatief van de kleinbeeldcamera. Sensoren zijn duur om te maken, vandaar dat alleen de dure camera’s een sensor hebben van 36mm lang. Deze sensoren heten ‘fullframe’-sensoren.

De objectieven voor deze fullframe camera’s gooien een cirkel van licht over de sensor die aangegeven is met de zwarte cirkel in onderstaande afbeelding.

Het rode rechthoek geeft aan hoe groot de sensor is.

image

De betaalbare camera body’s hebben een kleinere sensor, zoals aangegeven met het blauwe rechthoek. Een deel van licht van de lens valt niet op de sensor.

Als we de foto in de twee rechthoeken vergelijken lijkt het net alsof we in de foto in het blauwe rechthoek bijgesneden hebben tov het rode rechthoek. Daarom worden deze sensoren ook wel ‘crop’-sensoren of ‘cropfactor’ genoemd.

Naast de lenzen voor een fullframe camera zijn er ook lenzen speciaal gemaakt voor een camera met een cropcamera. Een fullframe lens past op beide type camera‚Äôs, een cropfactor lens past alleen op een ‘crop’-camera. Deze lens werpt een kleinere lichtvlek, precies goed voor de kleinere sensor, maar te klein voor de fullframe sensor. Kijk op onderstaande afbeelding. Je ziet dat de zwarte cirkel nu kleiner is dan het rode rechthoek (de fullframe).

image

Waarom moeten rekening houden met de cropfactor ?

Als we een camera gebruiken met zo’n kleinere sensor en we gebruiken een lens geschikt voor beide type sensoren dan is goed het te beseffen dat de foto qua uitsnede eerder lijkt op een foto gemaakt met een langere lens.

Een voorbeeld:

Een 50mm lens op een cropfactor-camera geeft een beeld wat qua uitsnede vergelijkbaar is met een 75mm lens (50x cropfactor 1,5).

Besef wel dat de lens fysiek en optisch niet langer is geworden. Het is nog steeds een 50mm lens. Het lijkt alleen anders omdat de randen van de beeldcirkel niet gebruikt zijn.
De lens is niet spontaan een telelens geworden. Het beeld is kleiner ‘gesneden’.

Voordeel van de cropsensor.
Het gebruik van een lens geschikt voor fullframe camera’s op een cropfactorcamera heeft als voordeel dat de buitenste rand van de lens niet gebruikt wordt. Aan de rand is de lens doorgaans niet het scherpste.

Nadeel.
Met een cropsensor is het lastiger om een echt groothoekbeeld te krijgen. Stel je neemt een 28mm lens. Door de cropfactor lijkt het beeld op een 42mm beeld, en dan is geen groothoek. Er past domweg minder beeld op de sensor. Het is natuurlijk ook zo dat door de kleinere le s de beeldhoek ook kleiner is. Een kleinere beeldhoek zien we normaal bij langere lenzen. Doorcropfactor zien we dit nu ook groothoeklenzen.

Wil je toch groothoek, dan zul je een lens moeten nemen speciaal voor cropcamera die groothoek aankan. Denk aan een 10-22mm lens of 12-24mm lens. Na de cropfactor heb je dan een beeld vergelijkbaar met een 16 of 18mm minimaal. Dat is wel groothoek.

Ga terug naar de inhoudsopgave

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *